Realne możliwości skutecznego działania Samorządów na rzecz OZE

[aoniszk]

Zaprszamy samorządowców na seminarium:

Produkcja i wykorzystanie biogazu rolniczego, Przegląd krajowych prac i możliwości wykorzystania doświadczeń europejskich w Polsce

19.06.2009r. - Warszawskie Centrum Targowe EXPO XXI w Warszawie, ul. Prądzyńskiego 12/14
Organizator: Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC IEO)

Produkcja i energetyczne wykorzystanie biogazu rolniczego jest obecnie jedną z najkorzystniejszych metod pozyskiwania energii odnawialnej, która jak dotąd nie znajduje jeszcze powszechnego zastosowania w Polsce. Technologia ta jest natomiast rozpowszechniona i od wielu lat stosowana w krajach takich jak Dania, Austria, Niemcy i Szwecja. Z doświadczeń tych państw chce korzystać również Polska. Do roku 2020, według szacunku dokumentu „Innowacyjna energetyka - rolnictwo energetyczne” w Polsce ma powstać 2500 biogazowni rolniczych, natomiast do tej pory uruchomiono jedynie 3 obiekty w województwie zachodnio-pomorskim. Seminarium „Produkcja i wykorzystanie biogazu rolniczego. Przegląd krajowych prac i możliwości wykorzystania doświadczeń europejskich w Polsce”, na które zapraszamy będzie okazją do prezentacji najnowszych osiągnięć technologicznych oraz kierunków rozwoju branży biogazowej, wymiany doświadczeń polskich i zagranicznych firm i instytucji zainteresowanych pozyskiwaniem biogazu i promocją odnawialnych źródeł energii oraz do przedstawienia możliwości finansowania biogazowi, która powinna zainteresować nowych inwestorów.

Seminarium stworzy możliwość prezentacji projektów, poświęconych tematyce biogazu, aktualnie realizowanych w Unii Europejskiej i w Polsce oraz najnowszych osiągnięć technologicznych w tej dziedzinie. Na podstawie wyników monitoringu sektora biogazu, uzyskanych w ramach projektu EurObserv’ER zostanie przedstawiony stan obecny rozwoju rynku biogazowego w Unii Europejskiej i w Polsce. Uczestnicy seminarium będą mogli zapoznać się z doświadczeniami i kierunkami rozwoju rynku biogazowego w wiodących krajach w tym obszarze: Austrii, Danii, Niemczech, i Szwecji . Innowacyjne rozwiązania technologiczne w biogazowniach zostaną przedstawione na przykładzie projektu EU Agrobiogaz. Wyniki innego projektu UE Madegascar posłużą do zaprezentowania możliwości i perspektyw zastosowania biogazu w transporcie dla Mazowsza i Warszawy. Doświadczenia w rozwoju biogazowni rolniczych w Polsce przedstawione zostaną na podstawie doświadczeń firmy POLDANOR S.A. Do potencjalnych inwestorów skierowane będą prezentacje o możliwości finansowania biogazowni rolniczych w Polsce oraz o przygotowaniu wniosków o dofinansowanie budowy biogazowi.

więcej na: www.ieo.pl  lub pod adresem acurkowski@ieo.pl
 

[dasmar]

     W Polsce funkcjonuje już wiele gmin, które śmiało zastosowały różne rozwiązania z wykorzystaniem OZE w budownictwie, miejscowym przemyśle i in.
     Podjęłam próbę znalezienia przyczyn i udzielenia odpowiedzi na pytanie "dlaczego nie bierze się tego, co aż samo się prosi, by to wziąć i w dodatku nie wystawi nam rachunku ?".
     Jest ich wiele i nie można tego problemu generalizować, bo w każdym zakątku kraju są to inne powody. Sprawy związane z zastosowaniem odnawialnych źródeł energii niewątpliwie nie są proste, gdyż nieustannie następują zmiany w tym temacie, także przepisów prawa, finansowania i in. Być może nie dajemy rady za tym wszystkim nadążać ?
    Musimy po prostu przestać się "bać" tego tematu i pod byle zasłyszaną "opinią" nie rezygnować z dochodzenia do sedna sprawy, że to opłaca się wszystkim zainteresowanym tzn. ludziom i przyrodzie     - tak pod względem ekologicznym, zdrowotnym, jak i ekonomicznym.
     Istnieje już wiele mechanizmów ekonomicznych wspierających wykorzystanie OZE w
indywidualnych gospodarstwach, w budynkach użyteczności publicznej oraz w małych i średnich przedsiębiorstwach. Opłacalność takich przedsięwzięć jest duża, gdyż znacznie pomniejsza koszty eksploatacyjne zamieszkania czy użytkowania, a w MiŚP koszty produkcji.
     Uregulowania prawne zezwalające już dziś na wykorzystywanie energii słońca, ziemi, wody i wiatru dla celów wytwarzania energii cieplnej i użytkowej na potrzeby własne gospodarstw domowych i wszelkich innych instytucji. Oczywiście najpierw należy poczynić nakłady inwestycyjne, ale i tu mamy pomoc, i prawną, i finansową z różnych źródeł, i dobre przykłady, i modelowe inwestycje. Dlaczego tego nie wykorzystujemy ?     
     Uważam, że pilną sprawą jest tworzenie systemu szkoleniowo-doradczego dla samorządów terytorialnych na bieżąco informujących o wszelkich zmianach prawnych, finansowych, technologicznych i możliwościach ich zastosowania. Pilną sprawą jest stworzenie systemu wspierania inwestycji proekologicznych oraz przyśpieszania regulacji prawnych - przepisów wykonawczych i in.   
     Uważam także, że to samorządy terytorialne mają decydujący głos w sprawie, co może funkcjonować lub powstawać na ich terenie działania.

[Romuald Bartkowicz]

Chcąc zainicjować dyskusję o możliwościach skutecznego działania Samorządów na rzecz OZE  przymierzyłem się do napisania paru zdań na ten temat i szukając "natchnienia" trafiłem na tekst,  który w sposób bardzo jasny i przystępny opisuje większość problemów jakie należałoby omówić na łamach Forum Samorządowego. Jest to artykuł opublikowany w czasopiśmie NOWA ENERGIA (wersję elektroniczną 1/2008 tego nowego dwumiesięcznika można pobrać w pliku PDF: http://nowa-energia.com.pl/NE_1_2008.pdf) , autorstwa prof. dr hab. inż. Gerharda Bartodzieja i  dr inż. Michała Tomaszewskiego z Instytutu Elektrowni i Systemów Pomiarowych Politechniki Opolskiej - zatytułowany Energie odnawialne – szanse i przeszkody.

Pozwolę sobie zacytować fragmenty, najbardziej interesujące z samorządowego punktu widzenia  i z pewnością czasami dyskusyjne, czyli pasujące do naszego Forum... :

Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OZE) stanowi istotny składnik w działaniach służących zapobieganiu globalnemu ociepleniu klimatu. Jednocześnie tworzenie OZE to ważny czynnik rozwoju lokalnego: umożliwia budowanie wartości dodanej przy wykorzystaniu lokalnych zasobów, kreuje miejsca pracy i nowe więzi społeczne, posiada szczególnie korzystne warunki dla wykorzystania niektórych rodzajów OZE. Konieczność zwiększania udziału OZE w bilansie energetycznym kraju jest uznana. Trzeba zatem zarysować scenariusze realizacji zamiarów uwzględniając naszą realną sytuację. Wiemy, że bezpośrednie powielenie doświadczeń krajów wysoko rozwiniętych nie zawsze prowadzi w Polsce do celu ze względu na odmienność warunków różnego rodzaju.
[...]
W odróżnieniu od zachodnich sąsiadów, polskie samorządy gminne nie mają praktycznie żadnych możliwości skutecznego działania w obszarze wykorzystania energii odnawialnych (podkreślenie moje):
- nie są właścicielami przedsiębiorstw energetycznych,
- nie mają kompetencji dla efektywnego planowania i kontroli zużycia paliw na swoim terenie,
- nie istnieją mechanizmy ekonomiczne wspierające wykorzystanie OZE w indywidualnych gospodarstwach domowych,
- biomasę wszelkiego rodzaju można legalnie wyprowadzać na składowiska odpadów,
- samorząd nie kontroluje sposobu zagospodarowania odpadów rolniczych różnego rodzaju, w tym gnojownicy.
[...]
Polskie prawo samorządowe przypisuje zadania gospodarowania odpadami i ochrony środowiska samorządowi gminnemu. Polskie gminy są zbyt małe (kilka, kilkanaście tys. mieszkańców) aby mogły samodzielnie prowadzić w sposób opłacalny gospodarkę odpadami i organizować procesy ich energetycznego wykorzystania. Konieczne są zmiany prawne, które przesunęłyby część kompetencji w zakresie ochrony środowiska, planowania zaopatrzenia w energię, wykorzystania OZE na szczebel powiatu (skala ok. 100-150 tys. mieszkańców). Brak jest mechanizmów ekonomicznych zapewniających opłacalność OZE dla indywidualnych użytkowników i instytucji samorządowych, a także przedsiębiorstw. Konieczne są rządowe programy wspierania produkcji biogazu i energetycznego wykorzystania różnych odpadów komunalnych, realizowane w gminach i powiatach.
Strumień odpadów komunalnych (śmieci) jest wytwarzany w sposób ciągły i ma cechy źródła odnawialnego. W miarę wzrostu zamożności społeczeństwa rośnie wartość energetyczna odpadów komunalnych. Zwiększa się udział opakowań z tworzyw sztucznych, papieru, tektury, pampersów i tkanin. Konieczność ich przetworzenia i wykorzystania stała się wymogiem cywilizacyjnym.
[...]
Władze samorządowe mogą wspierać rozwój OZE co najmniej poprzez:
- wskazanie technologii i rozwiązań referencyjnych,
- przedstawienie wyników wstępnych studiów wykonalności, pozwalających na ocenę efektywności ekonomicznej nowych rozwiązań w określonych warunkach lokalnych,
- ułatwienie procesów decyzyjnych dla przyśpieszenia realizacji inwestycji,
- wpływanie na stanowienie prawa korzystnego dla rozwoju odnawialnych źródeł energii.

Konieczne jest sporządzenie planu skoordynowanych przedsięwzięć wspierających rozwój OZE przez prywatne przedsiębiorstwa, obejmującego co najmniej:
- opisanie "mapy drogowej" – wszystkich formalności przy przedsięwzięciach wykorzystujących OZE,
- określenie środków finansowych dla wspierania OZE za pośrednictwem administracji rządowej i samorządowej,
- przełamanie barier dla rozwoju OZE w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego: samorządów gminnych i przedsiębiorstw prywatnych,
- doprowadzenie do realizacji przez gminy planowania i realizacji zaopatrzenia w energię, w tym z OZE, w stopniu podobnym do planowania i realizacji gospodarki wodnościekowej.

Z powyższym tekstem  znakomicie koresponduje fragment wywiadu z Grzegorzem Wiśniewskim, prezesem Instytutu Energetyki Odnawialnej (Jesteśmy blisko wyznaczonego celu), zamieszczonego w tym samym numerze NOWEJ ENERGII:

"Nie będąc związanymi z żadną grupą czy też podsektorem, tworzymy pewien niezależny organ, nazywany niekiedy "think-tank". To ważne, szczególnie w dobie przemian, kiedy to nie do końca są ustalone, a nawet nie są znane kierunki rozwoju OZE i widać silne parcie z różnych stron. Będziemy próbowali na pewno oddziaływać na rząd, decydentów, aby ścieżka rozwoju energetyki odnawialnej była zarówno ambitna jak i zoptymalizowana wewnętrznie. Najbliższy czas to właśnie okres tworzenia programów rozwoju dla różnych podsektorów i nowych regulacji, i w tym procesie będziemy brać aktywny udział, odpowiadając też na potrzeby przedsiębiorstw energetycznych i niezależnych inwestorów.

Te wszystkie działania spotykają się z pozytywnym odzewem ze strony samorządów terytorialnych. Dlatego też w tym roku rozpoczynamy kampanię "Zielona energia 2008+", która będzie realizowana wspólnie ze Związkiem Powiatów Polskich, regionami oraz gminami, aby przygotować programy inwestycyjne na szczeblu lokalnym".

Powyższe cytaty pokazują jak wiele jest do zrobienia, natomiast - wg mnie - co z tego wyniknie w praktyce zależy w dużej mierze nie tylko od decydentów ale również od samorządów gminnych, które powinny powoływać samorządowych specjalistów d.s. eko-energetyki i przyznawać im większe niż dotychczas uprawnienia. Jak wiemy, na razie jest ich niewielu (wykaz znajduje się na stronie www Ogólnopolskiego Samorządowego Serwisu Energii Odnawialnej http://www.eo.org.pl/layout.php?page=13).

Także (a może głównie) na poziomie samorządów wiele decyzji odbywa się pod wpływem promocji czy nawet lobbingu za określonymi (czasami słusznymi) rozwiązaniami  ale też brak jest "koncepcji referencyjnych" i bardziej kompletnej "mapy drogowej" i ryzyko także gorszych decyzji zawsze istnieje. Stąd zarówno kampanie samorządowe - gdzie jedni mogą się uczyć o drugich i gdzie dyskusja jest otwarta - tak samo jak Forum Samorządowe i Forum Samorządowych Specjalistów d.s. eko-energetyki, mogą być przydatne.